15 кітаптан жеке рейтингке дейін: марафондағы оқырман нәтижесі қалай бағаланады

«Кітап оқитын ұлт» республикалық марафонында қатысушылардың белсенділігін бағалауға арналған арнайы жүйе қарастырылған. Жоба кітапты оқып шығумен ғана шектелмей, оқу тәртібін сақтау, пікір білдіру және қосымша белсенділік таныту сияқты бірнеше көрсеткішті ескеруге мүмкіндік береді.

Марафонның негізгі оқу кезеңі 2026 жылғы қыркүйекте басталып, 2027 жылғы наурызға дейін жалғасады. Осы уақыт аралығында қатысушылар өздеріне белгіленген әдебиеттерді оқып, әр шығарма бойынша пікірлерін жеке кабинетінде жариялайды. Ал 2027 жылғы наурыз-сәуір айларында қорытынды тестілеу мен зияткерлік квиздер өткізіледі.

Қатысушылардың нәтижесін анықтауда көпдеңгейлі балдық жүйе қолданылады. Әр оқылған және расталған кітап үшін 250 балл беріледі. Бұл көрсеткіш оқырманның негізгі нәтижесін қалыптастырады.

Бұдан бөлек, белгіленген оқу кестесін сақтаған қатысушы қосымша 50 балл жинай алады. Ол үшін кітапты шамамен 12 күн ішінде аяқтап, пікірін уақытында жариялап, модерациядан өткізу қажет.

Марафонда цифрлық форматтың мүмкіндіктері де кеңінен пайдаланылған. Мәселен, қатысушы оқыған кітабы туралы бейнепікір дайындап, оны әлеуметтік желілерінде жариялау арқылы қосымша балл жинай алады. Бұл оқырманның шығарма жөніндегі жеке көзқарасын көпшілікке ұсынуына мүмкіндік береді.

Барлық негізгі және қосымша балдар жинақталып, қатысушының жеке рейтингі қалыптасады. Ал марафон статистикасы ашық түрде ұсынылады. Бұл жобаға қатысушылардың оқу белсенділігін бақылауға және жалпы көрсеткіштерді көруге мүмкіндік береді.

Марафонның бірыңғай мониторинг жүйесі кітап оқу динамикасын жекелеген аудандардан бастап өңірлерге дейін бақылауға арналған. Ашық статистикада қалалар, аудандар мен облыстар бойынша оқылған кітаптар саны, әр кезеңдегі белсенділік динамикасы және аумақтар арасындағы салыстырмалы көрсеткіштер көрсетіледі.

Мұндай жүйе жобаның цифрлық сипатын күшейтеді. Қатысушы өз нәтижесін жеке деңгейде бақыласа, қоғам марафонның жалпы динамикасын көре алады.

Сонымен қатар марафонда өңірлік кезеңдердің жеңімпаздары мен жүлдегерлерін марапаттау қарастырылған. Бірінші орын иегеріне 600 мың теңге, екінші орынға 450 мың теңге, үшінші орынға 300 мың теңге көлемінде ақшалай сыйлық беріледі. Барлық финалистер дипломдармен және электронды сертификаттармен марапатталады.

Жоба қорытындысында үздік оқырмандарды анықтайтын бірнеше сатылы жүйе жұмыс істейді. Өңірлік кезеңнен өткен шамамен 4 мың қатысушы байқауды жеке форматта жалғастырып, «Жыл оқырманы» атағына таласа алады. Олар эссе жазып, оқыған шығармалары бойынша сарапшылар алдында таныстырылым жасайды.

Одан кейін еліміздің 20 өңірінен іріктелген 200 финалист Астанада өтетін республикалық финалға қатысады. Финал барысында тестілеу, арнайы байқау кезеңдері және көпшілік алдында сөз сөйлеу қарастырылған. Соңғы нәтижесінде еліміздің үздік 10 оқырманы анықталады. Олардың әрқайсысына 10 миллион теңгеден бас жүлде беріледі.

Осылайша марафонда нәтиже тек қанша кітап оқылғанымен өлшенбейді. Жүйелілік, пікір білдіру, белсенділік және шығарманы түсіну деңгейі де жобаның маңызды элементтеріне айналған.